Ташқи ёритиш нима?

Ташқи ёритишнинг мақсади кам ёруғлик шароитида ишлаб чиқариш, транспорт, қурилиш, шаҳар ободонлаштириш ва бошқалар каби ташқи фаолиятни янада самарали, хавфсиз ва қулайроқ қилишдир. Ташқи ёритиш мосламалари ташқи ёритиш учун мўлжалланган электр лампалар бўлиб, улар стационар ёки кўчма бўлиши мумкин ва кўчалар, автотураргоҳлар, ландшафтлар, архитектура элементлари ва биноларни ёритиш учун ишлатилади. Улар тижорат ва турар-жой биноларида бир хил даражада оптимал тарзда қўлланилади.

Ташқи ёритиш нима қилади?

Ташқи ёритиш ички ёритиш каби муҳим бўлиб қолди ва кўпроқ одамлар бу билан рози бўла бошладилар.

Ташқи ёритишнинг аҳамияти нимада?

Замонавий очиқ жойлар уйларнинг давоми ҳисобланади, чунки кўпроқ одамлар ўз жойларининг умумий гўзаллигини яхшилашга сармоя киритадилар. Энди ҳовлиларда овқатланиш жойлари, дам олиш зоналари ва кичик боғлар мавжуд бўлиб, улар ўз гўзаллигини намойиш этадилар ва аҳолига очиқ ҳавода қулай вақт ўтказишга имкон беради. Бу ташқи ёритишнинг машҳурлигини ҳам оширди. Бугунги ташқи ёритиш иш жойида, шунингдек, уйда турли мақсадларга хизмат қилиши мумкин, масалан, эстетик жозибадорликни ошириш, шу билан бирга амалий функцияларни бажариш.

• Эстетика ошди: Ташқи ёритиш уйингизнинг табиий гўзаллигини таъкидлаб, архитектура хусусиятларини таъкидлаб, ёълакларни ёритиб, ёқимли муҳит яратади. Бу сизнинг ҳовлингиз кўринишидан тун бўйи баҳраманд бўлишингизга имкон беради, шунингдек, уйнинг ўзига эътиборни жалб қилиши мумкин. Декоратив ёритгичлар, девор лампалари ва бог' ёритгичлари ёрдамида сиз ташқи безакингизни аввалгидек яхшилашингиз мумкин.
• Функсионаллик: Ташқи ёритиш тунда бадминтон ўйнаш ёки дўстлар билан илиқ куз оқшомларида кечки овқатдан завқланиш каби тун бўйи фаолиятни осонлаштириши мумкин. Тун ёритилиши атрофдаги ҳамма нарсанинг кўринишини ҳам яхшилайди.
• Хавфсизлик: Тунда ташқи ёритиш сизга ҳатто қоронгъуда ҳам атрофингизда хавфсиз ҳаракатланиш ва ёъналишни топиш имконини беради. Ёълакларни, кириш ёълакларини ёки тутқичларни ёритиш учун устунларга лампалар ўрнатиш мумкин. Нарвон поғоналарини ёритиш ҳам ишлатилиши мумкин, шунда ҳеч ким йиқилиб кетмайди. Ҳаракат сенсорлари билан бог' ёритгичлари ёки прожекторлардан фойдаланишпрожекторлар уйингизни тажовузкорлардан ҳам ҳимоя қилиши мумкин.

Ташқи ёритиш қандай бўлиши керак?

Ташқи ёритиш нафақат уйингизнинг ташқи кўринишини тўлдиради, балки кечаси оилангиз ва меҳмонларингиз учун хавфсизроқ ёълаклар яратиш учун ҳам жуда муҳимдир. Ёритишни танлашдан олдин, кириш жойи, айвон, бог' ёки ҳатто гараж каби турли хил очиқ жойларни баҳолаш муҳимдир. Ташқи мебел ва аксессуарларингизга мос келадиган ёритгичларни танланг, ташқи дизайнни тўлдириш ва уйингизнинг визуал мувозанатини яратиш. Ташқи девор лампалари ва девор ёритгичлари декоратив ёритгичлар сифатида жуда яхши ва архитектурани таъкидлайди. Ташқи макон учун сув ўтказмайдиган ва бардошли ёритиш вариантларини танлаш жуда муҳимдир, чунки у эрда ёритгичлар энг кўп эскиради. Сув ўтказмайдиган ёритгичлар ёмғир ёки бўрон пайтида хавфсизлик учун ҳам муҳимдир. Ташқарида ўрнатишдан олдин лампочканинг IP (киришдан ҳимоя) даражасини ҳар доим текширинг. IP ҳимоя даражаси тупроқ ёки сув каби омиллардан унинг изоляция даражасини белгилайди. Сиз ташқи макон учун қуёш батареяли ёритгичларни ҳам танлашингиз мумкин, чунки улар экологик жиҳатдан тоза, иқтисодий жиҳатдан самарали ва ёруғлик узоқ вақт ёниб туриши керак бўлган ҳолатларда ишлатилиши мумкин. Айвон каби қулай жойлар учун ғир-ғир чироқлар, LED чизиқлар ва бошқа декоратив элементлар каби декоратив ёритгичлар ёрдамида бир хил ёритишни таъминлаш тавсия этилади. Уларнинг иссиқ ва ёрқин нури нафақат муҳитни яхшилайди, балки қулай, самимий муҳит яратади.

Ташқи ёритишнинг қандай турлари мавжуд?

Ички ёритиш каби, ташқи ёритиш ҳам қимматли фойда келтирадиган сармоядир. Бу хавфсизликни оширишга, кўчанинг эстетикасини яхшилашга ва уйингизнинг безакларини тўлдиришга ёрдам беради. Лампалар ёрдамида эришмоқчи бўлган мақсадларга қараб, ташқи ёритишнинг кўплаб турлари мавжуд. Келинг, сотиб олишдан олдин ташқи ёритишнинг энг кенг тарқалган ва машҳур турларини кўриб чиқайлик.

• Ёълак ёритгичлари: Булар ёълаклар, кириш ёълаклари ёки бог' ёълаклари бўйлаб жойлаштирилган паст ўрнатилган ёритгичлар бўлиб, одамларни тунда хавфсиз ёъналтиради.
• Устун ёритгичлари: Булар мустаҳкам, бардошли ёритгичлар бўлиб, ёълакларни ёритиш учун жуда мос келади. Улар одатда бошқа бог' ёритгичларидан баландроқ бўлиб, яхши ёритишни таъминлайди ва шу билан бирга кўзга ташланади.
• Пост ёритгичлари: Улар устун ёритгичларидан пастроқ, аммо шунга ўхшаш функцияни бажаради. Улар ёритиш учун ёълак бўйлаб осонгина жойлаштирилиши мумкин.
• Ўрнатилган ёритгичлар: Булар тўғридан-тўғри эрга ўрнатиладиган ўрнатилган ёритгичлардир. Улар тўсиқ яратмасдан ёълакни ёритиш учун жуда яхши.
• Қуёш боғи ёритгичлари: Булар кун давомида қувват оладиган ва тунда ёруғликни таъминлайдиган энергия тежайдиган ёритгичлардир.
• Устун ёритгичлари: Устунларга ёки тутқичларга ўрнатилган бу ёритгичлар ташқи маконда ёруғлик маёқлари бўлиб хизмат қилади, ҳовлилар, боғлар ва кириш ёълакларига этарли ёритишни таъминлайди.
• Устун устидаги ёритгичлар: Булар устун устига ўрнатиладиган ёритгичлар.ва устун, кўпинча фонар шаклида.
• Боллард ёритгичлари: Улар, агар устун ёки таянч тепасига ўрнатилса, боллард ёритгичлари сифатида ҳам ишлаши мумкин.
  
• Устун ёритгичлари: Устун ёритгичларига ўхшаб, бу ёритгичлар устун ёки устун устига ўрнатиш учун мўлжалланган.
• Девор ёритгичлари ва девор лампалари: Деворларга ўрнатилган бу ёритгичлар архитектурани таъкидлайдиган функционал ва декоратив ёритишни таъминлайди.
• Девор фонарлари: Улар анъанавий, абадий кўриниш яратиши ва очиқ майдонни ёритиш учун ишлатилиши мумкин.
• Девор лампалари: Одатда аксент ёритиш учун ишлатилади ва турли хил архитектурага мос келадиган турли хил услубларда мавжуд.
• Ташқи девор прожекторлари: Фокусланган ёруғликни таъминлайди ва архитектура элементларини таъкидлаш учун ишлатилиши мумкин.
• Терраса ва айвон ёритгичлари: Бу ёритгичлар очиқ яшаш жойларини ёритиш, муҳитни яхшилаш ва жойни қуёш ботганидан кейин ҳам фойдаланишга яроқли қилиш учун мўлжалланган.
• Терраса устунлари ёритгичлари: Улар терраса устунларининг тепасига ўрнатилади, декоратив ва функционал ёритишни таъминлайди.
• Ташқи чироқлар: Улар айвон ёки терраса устига осилганида ажойиб муҳит яратиши мумкин.
• Шипга яқин ўрнатиладиган шип ёритгичлари: Улар ёпиқ айвонлар ёки терассаларда ишлатилади, ёруғликнинг кенг тарқалишини таъминлайди.
• Терраса учун ўрнатилган ёритгичлар: Улар терассанинг ўзига ўрнатилиши мумкин, ёритиш учун паст профилли эчимни таъминлайди.
• Ландшафт ёритгичлари: Кўпинча дарахтлар, ўсимликлар ва бог' ёки майсазорнинг бошқа элементларини ёритиш учун ишлатилади. Улар, шунингдек, ёълакларни ёритиш ёки сув хусусиятларини таъкидлаш учун хизмат қилиши мумкин.
• Прожекторлар: Булар катта ландшафт майдонларини, масалан, катта дарахт ёки ҳовлининг бир қисмини ёритиш учун ишлатилиши мумкин бўлган кучли ёритгичлардир.
  
• Спот ёритгичлар: Улар ёруғликни ландшафтнинг муайян элементларига, масалан, дарахтлар, ҳайкаллар ёки сув объектларига қаратиш учун ишлатилади.
• Бог' ёритгичлари: Улар бог' ёритгичларига ўхшайди, аммо кўпинча декоративроқ бўлади ва гулзорларни ёритиш учун ишлатилади.
• Ҳовуз ёки бассейн ёритгичлари: Булар сув ўтказмайдиган ёритгичлар бўлиб, сув объектларини ёритиш учун ишлатилиши мумкин.
• Девор ёритгичлари: Улар деворлар каби катта сиртларга кенг, бир хил ёритишни таъминлайди ва кўпинча ландшафтдаги архитектура элементларини таъкидлаш учун ишлатилади. Девор ёритгичлари айниқса, текстураланган деворларни ёритишда ажойиб эффектлар яратиши мумкин ва очиқ майдонни янада кенг ва жозибали қилишга ёрдам беради. Улар айниқса ландшафт дизайнида инсон ва табиий муҳит ўртасидаги боғлиқликни таъкидлаш учун фойдалидир.

Ташқи макон учун қайси ёритиш яхшироқ?

Ичкарида ҳам, ташқарида ҳам LED ёритиш энг яхши вариантдир. LED ёритгичлари узоқ вақт давомида ишлатилиши мумкин, чунки улар чўғланма лампалардан ёки ҳатто ҳалоген лампалардан сезиларли даражада камроқ энергия сарфлайди.

Барча очиқ дам олиш ёки учрашув жойлари юмшоқ, илиқ ёруғлик билан ёритилиши керак. Агар сиз ёқимли муҳит яратмоқчи бўлсангиз, "юмшоқ оқ" каби илиқ ранглар ажойиб вариантдир. Иш ёки хавфсизлик ёритиш учун "ёрқин оқ" ёки "кундузги ёруғлик" каби совуқроқ ранглар идеалдир. Яшиллик ҳам аксент ёруғлик ва ёрқин оқ ёруғлик билан яхши ёритилиши мумкин. Катта майдонларни ёритиш учун ташқи ландшафт ёритишнинг энг амалий варианти прожекторлардир. Булар юқори ёрқинликка эга катта майдонли прожекторлардир. Улар кўпинча айвонлар ва кириш ёълакларига юқори ёруғликни ёъналтиради.

Ташқи ёритиш учун қайси ранг ҳарорати энг яхши?

Турар-жой бинолари ташқи ёритиш учун тавсия этилган асосий Келвин диапазони 2500K дан 4000K гача. Совуқроқ ранг ҳарорати, 3000K дан 4000K гача, дарахтлар ва ўсимликлар учун, илиқроқ ранглар, тахминан 2500K дан 2700K гача, архитектура элементлари учун яхшироқдир. Юқори ранг ҳарорати юқори ранг ҳароратига қараганда тинчлантирувчи ва қулайроқ психологик таъсир кўрсатади деб ишонилади. Бундай ранг ҳарорати ҳамма кўзларини жуда зўриқтирмасдан атрофда қулай ҳаракатланиши ва атрофни кузатиши учун этарли ёруғликни таъминлайди.

Ташқи ёритишни лойиҳалашда нимани ҳисобга олиш керак?

Уй учун ташқи ёритиш бугунги кунда жуда кенг тарқалган.

Ички ва ташқи ёритиш ўртасидаги фарқ нима?

Бир қарашда, барча ёритгичлар бир хил бўлиб туюлиши ва уларни истаганича алмаштириш мумкин бўлиб туюлиши мумкин. Бироқ, бу ундай эмас. Ички ва ташқи фойдаланиш учун кўплаб ёритгичлар мавжуд бўлса-да, бу икки тур шунчаки бир-бирининг ўрнини боса олмайди. Аслида, улар бир-биридан кўринишидан анча фарқ қилади. Баъзи ташқи ёритгичлар ичкарида ишлатилиши мумкин бўлса-да, ички фойдаланиш учун ёритгичлар ташқарида фойдаланиш учун мўлжалланмаган. Келинг, ички ва ташқи ёритиш ўртасидаги фарқларни кўриб чиқайлик.

Ёритгичнинг ташқи маконда фойдаланишга яроқлилигини аниқлашнинг энг самарали усули унинг УКСА белгисини ўрганишдир, бу маҳсулот тавсифида батафсил кўрсатилиши керак. УКСА (UK Сонформитй Ассессед) — бу Буюк Британияда сотиладиган маҳсулотларнинг соғлиқни сақлаш, хавфсизлик ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш стандартларига мувофиқлигини тасдиқловчи сертификат белгиси.

Ички фойдаланиш учун УКСА: Бу ёритгичнинг ички маконда фойдаланиш учун хавфсиз эканлигини ва намликка дучор бўлмаслиги кераклигини кўрсатувчи асосий УКСА сертификати. Бундай ёритгичлар яшаш хоналари, ётоқхоналар, коридорлар ва ошхоналарда хавфсиз ишлатилиши мумкин. Бу ёритгичлар учун лампалар кўпинча IP20 ёки ундан паст ҳимоя даражасига эга, бу уларнинг сезиларли намлик таъсирида ишлаш учун мўлжалланмаганлигини ва ташқарида ишлатилмаслиги кераклигини англатади.

Нам жойлар учун УКСА: Бу белгигага эга ёритгичлар фақат ички фойдаланиш учун мўлжалланган ёритгичларга қараганда бироз кўпроқ намликка бардош бера олади, яъни улар бироз сувга чидамлироқ, аммо тўлиқ эмас. Улар одатда ҳаммомлар, ёпиқ бассейнлар ёки ёрдамчи хоналар учун жавоб беради. Улар тўлиқ ёпиқ очиқ жойларда, масалан, ёпиқ айвонлар ёки терассаларда, тўғридан-тўғри ёмғир ёки бошқа сув манбаларига дучор бўлмайдиган жойларда ҳам ишлатилиши мумкин. Бу ёритгичлар кўпинча IP44 ҳимоя даражасига эга, бу уларнинг маълум даражада намликка хавфсиз бардош бера олишини англатади, аммо сув билан тўғридан-тўғри алоқада бўлмаслиги керак.

Нам жойлар учун УКСА: Бу УКСА белгиси ёритгичнинг ташқи маконда, ҳатто тўғридан-тўғри намлик таъсирида бўлган жойларда ҳам тўлиқ хавфсиз эканлигини кўрсатади. Бу ёритгичлар очиқ терассалар, айвонлар, айвонлар ёки ташқи декоратив ёритиш каби очиқ жойларда фойдаланиш учун мутлақо зарурдир. Улар кўпинча IP65 ёки ундан юқори ҳимоя даражасига эга, бу уларнинг сув билан тўғридан-тўғри ёки билвосита алоқага бардош бера олиш қобилиятини намойиш этади.

Ёритгични унинг УКСА ҳимоя даражасига мос келмайдиган тарзда ишлатиш унинг бузилишига, шунингдек, ёнгъин хавфини келтириб чиқариши мумкинлигини ёдда тутиш муҳимдир. Ҳар доим иш шароитларига мос келадиган ёритиш мосламаларидан фойдаланинг.